{"id":225046,"date":"2026-05-13T13:39:24","date_gmt":"2026-05-13T13:39:24","guid":{"rendered":"https:\/\/dev.isonia-conseil.fr\/?p=225046"},"modified":"2026-05-28T14:04:14","modified_gmt":"2026-05-28T14:04:14","slug":"pedagogie-inclusive-comment-adapter-ses-methodes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/2026\/05\/13\/pedagogie-inclusive-comment-adapter-ses-methodes\/","title":{"rendered":"P\u00e9dagogie inclusive : comment adapter ses m\u00e9thodes ?"},"content":{"rendered":"<div class=\"et_pb_section_0 et_pb_section et_section_regular et_flex_section\"><div class=\"et_pb_row_0 et_pb_row et_flex_row\"><div class=\"et_pb_column_0 et_pb_column et-last-child et_flex_column et_pb_css_mix_blend_mode_passthrough et_flex_column_24_24 et_flex_column_24_24_tablet et_flex_column_24_24_phone\"><div class=\"et_pb_text_0 et_pb_text et_pb_bg_layout_light et_pb_module et_flex_module\"><div class=\"et_pb_text_inner\"><p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>La p\u00e9dagogie inclusive en formation professionnelle<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><strong>Laure Piana \u2014 03\/12\/2024 \u00e0 8h00<\/strong><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Sommaire<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:list {\"ordered\":true} --><\/p>\n<ol class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Quelques rappels sur les obligations des organismes de formation<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Qu\u2019est-ce que la p\u00e9dagogie inclusive ?<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Levier n\u00b01 : proposer plusieurs moyens de pr\u00e9senter les savoirs<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Levier n\u00b02 : favoriser l\u2019engagement de tous les apprenants via une p\u00e9dagogie plus inclusive<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Levier n\u00b03 : diversifier les moyens d\u2019\u00e9valuation des acquis<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Cr\u00e9er un environnement d\u2019apprentissage accessible<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Adapter les m\u00e9thodes d\u2019enseignement aux diff\u00e9rents handicaps<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Comment surmonter les obstacles au d\u00e9ploiement d\u2019une p\u00e9dagogie inclusive en formation ?<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Accompagner les formateurs au changement<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Mobiliser des ressources mat\u00e9rielles et financi\u00e8res pour une p\u00e9dagogie plus inclusive<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>\u00c9tablir une culture de l\u2019inclusion<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ol>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Introduction<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Int\u00e9grer les personnes en situation de handicap dans la formation professionnelle est un enjeu cl\u00e9 en 2025. La p\u00e9dagogie inclusive va bien au-del\u00e0 d\u2019une obligation l\u00e9gale : c\u2019est une question d\u2019\u00e9thique et un moyen de faire avancer la soci\u00e9t\u00e9.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>En 2023, d\u2019apr\u00e8s le rapport de l\u2019Agefiph, seulement <strong>1,4 % des contrats d\u2019apprentissage<\/strong> et <strong>2,5 % des contrats de professionnalisation<\/strong> concernent des travailleurs handicap\u00e9s, alors qu\u2019ils repr\u00e9sentent <strong>7,1 % de la population active<\/strong>.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Le d\u00e9cret n\u00b0 2006-26 du 9 janvier 2006 relatif \u00e0 la formation des personnes en situation de handicap fixe des principes de non-discrimination et d\u2019accessibilit\u00e9 \u00e0 la formation. Il pr\u00e9cise que les organismes de formation doivent \u00ab tenir compte des besoins particuliers \u00bb des personnes handicap\u00e9es en adaptant les formations.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>L\u2019accessibilit\u00e9 ne concerne pas uniquement les locaux, comme l\u2019exige tout ERP (\u00c9tablissement Recevant du Public). Elle implique \u00e9galement une adaptation des m\u00e9thodes p\u00e9dagogiques et des contenus afin d\u2019offrir des opportunit\u00e9s \u00e9gales \u00e0 chacun.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Mais comment mettre concr\u00e8tement en place une p\u00e9dagogie inclusive ? Voici quelques pistes.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Quelques rappels sur les obligations des organismes de formation<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>En France, les centres de formation doivent respecter des r\u00e8gles visant \u00e0 garantir l\u2019accessibilit\u00e9 des lieux et l\u2019adaptation des m\u00e9thodes p\u00e9dagogiques aux personnes en situation de handicap.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Ces obligations d\u00e9coulent notamment :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>de la loi du 11 f\u00e9vrier 2005 sur l\u2019\u00e9galit\u00e9 des droits et des chances ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>de la loi du 5 septembre 2018, qui a introduit la certification Qualiopi.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>La certification Qualiopi impose notamment des exigences de qualit\u00e9 concernant l\u2019accueil et l\u2019accompagnement des personnes en situation de handicap.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Les organismes de formation doivent donc :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>accueillir les personnes handicap\u00e9es sans discrimination ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>garantir l\u2019\u00e9galit\u00e9 d\u2019acc\u00e8s \u00e0 la formation et \u00e0 la qualification.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Cela implique notamment :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>d\u2019assurer l\u2019accessibilit\u00e9 p\u00e9dagogique des formations d\u00e8s leur conception ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>de d\u00e9velopper les comp\u00e9tences des \u00e9quipes afin de mieux accompagner les situations de handicap ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>d\u2019assurer l\u2019accessibilit\u00e9 des locaux, sous peine de sanctions.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>La loi pr\u00e9voit \u00e9galement la pr\u00e9sence de r\u00e9f\u00e9rents handicap dans les centres de formation d\u2019apprentis.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Au-del\u00e0 des obligations r\u00e9glementaires, une p\u00e9dagogie inclusive permet de lever de nombreux obstacles pour les apprenants. D\u2019autant plus que pr\u00e8s de <strong>80 % des handicaps sont invisibles<\/strong>, ce qui rend l\u2019adaptation des pratiques p\u00e9dagogiques essentielle.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Qu\u2019est-ce que la p\u00e9dagogie inclusive ?<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>La p\u00e9dagogie inclusive est une forme de p\u00e9dagogie diff\u00e9renci\u00e9e centr\u00e9e sur l\u2019apprenant. Elle vise \u00e0 personnaliser les modalit\u00e9s d\u2019apprentissage et \u00e0 diversifier les m\u00e9thodes d\u2019\u00e9valuation en tenant compte des diff\u00e9rents freins rencontr\u00e9s par les personnes, qu\u2019elles soient ou non en situation de handicap.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Elle s\u2019appuie notamment sur la <strong>Conception Universelle de l\u2019Apprentissage (CUA)<\/strong>, une approche p\u00e9dagogique qui cherche \u00e0 rendre l\u2019\u00e9ducation accessible \u00e0 tous en anticipant les besoins vari\u00e9s des apprenants.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>La CUA permet de r\u00e9duire les barri\u00e8res :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>cognitives ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>\u00e9motionnelles ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>motrices.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Trois grands leviers permettent de mettre en \u0153uvre cette p\u00e9dagogie.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Levier n\u00b01 : proposer plusieurs moyens de pr\u00e9senter les savoirs<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>La diversit\u00e9 des formats permet de r\u00e9pondre \u00e0 la diversit\u00e9 des styles d\u2019apprentissage.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:heading --><\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bonnes pratiques<\/h2>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Proposer plusieurs formats pour un m\u00eame contenu : texte, image, vid\u00e9o, audio.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>\u00c9viter les phrases complexes ou surcharg\u00e9es.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>D\u00e9finir les termes techniques ou difficiles.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Utiliser des supports visuels adapt\u00e9s \u00e0 tous les apprenants.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>V\u00e9rifier la lisibilit\u00e9 des contenus :<!-- wp:list -->\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>police adapt\u00e9e ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>taille suffisante ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>bon contraste ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>espacement confortable.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Mettre en \u00e9vidence les informations importantes :<!-- wp:list -->\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>listes \u00e0 puces ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>gras ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>italique ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>couleurs.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Ajouter des \u00e9l\u00e9ments visuels :<!-- wp:list -->\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>ic\u00f4nes ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>sch\u00e9mas ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>illustrations.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Pr\u00e9voir :<!-- wp:list -->\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>un glossaire ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>des sous-titres ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>des traductions ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>des transcriptions.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Levier n\u00b02 : favoriser l\u2019engagement de tous les apprenants via une p\u00e9dagogie plus inclusive<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>L\u2019engagement des apprenants passe aussi par une adaptation des m\u00e9thodes p\u00e9dagogiques.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:heading --><\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Exemples d\u2019actions<\/h2>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Diversifier les activit\u00e9s d\u2019apprentissage.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Alterner les modalit\u00e9s p\u00e9dagogiques.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Varier les groupes et les \u00e9quipes de travail.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Clarifier les attentes \u00e0 plusieurs moments de la formation.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>V\u00e9rifier r\u00e9guli\u00e8rement la compr\u00e9hension.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Utiliser des mises en situation concr\u00e8tes.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>S\u2019appuyer sur des exemples vari\u00e9s et repr\u00e9sentatifs de la diversit\u00e9.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Encourager les \u00e9changes et l\u2019expression de points de vue diff\u00e9rents.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Levier n\u00b03 : diversifier les moyens d\u2019\u00e9valuation des acquis<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Une p\u00e9dagogie inclusive implique \u00e9galement des modalit\u00e9s d\u2019\u00e9valuation adapt\u00e9es \u00e0 la diversit\u00e9 des profils.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:heading --><\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bonnes pratiques<\/h2>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Pr\u00e9voir plusieurs types d\u2019\u00e9valuation tout au long de la formation.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Offrir des choix dans les modalit\u00e9s d\u2019\u00e9valuation :<!-- wp:list -->\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>carte mentale papier ou num\u00e9rique ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>texte r\u00e9dig\u00e9 ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>vid\u00e9o ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>pr\u00e9sentation orale.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Donner des consignes claires :<!-- wp:list -->\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>\u00e0 l\u2019\u00e9crit ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>\u00e0 l\u2019oral.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Pr\u00e9voir un temps suffisant pour les \u00e9valuations.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Cr\u00e9er un environnement d\u2019apprentissage accessible<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>L\u2019accessibilit\u00e9 constitue la premi\u00e8re \u00e9tape d\u2019une formation inclusive.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Cela concerne :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>les locaux ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>les supports p\u00e9dagogiques ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>les outils num\u00e9riques.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:heading --><\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Exemples d\u2019am\u00e9nagements<\/h2>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>rampes d\u2019acc\u00e8s ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>ascenseurs adapt\u00e9s ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>signal\u00e9tique claire ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>supports en braille ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>vid\u00e9os sous-titr\u00e9es.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Le temps de formation doit \u00e9galement pouvoir \u00eatre adapt\u00e9 selon les besoins des apprenants, conform\u00e9ment au principe de compensation.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Il est recommand\u00e9 d\u2019utiliser, d\u00e8s le d\u00e9but de la formation, une grille d\u2019\u00e9valuation des besoins de l\u2019apprenant, comme celle propos\u00e9e par l\u2019Agefiph.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Adapter les m\u00e9thodes d\u2019enseignement aux diff\u00e9rents handicaps<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Chaque situation de handicap n\u00e9cessite des adaptations sp\u00e9cifiques.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Selon l\u2019Insee, la France compte environ :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>1,7 million de personnes avec un handicap visuel ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>plus d\u2019un million de personnes avec un handicap auditif.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:heading --><\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Handicap visuel<\/h2>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Il est conseill\u00e9 d\u2019utiliser :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>des supports en braille ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>des documents en gros caract\u00e8res ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>des enregistrements audio.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Il est \u00e9galement utile :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>d\u2019ajouter des descriptions orales ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>d\u2019utiliser des lecteurs d\u2019\u00e9cran ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>de favoriser les interactions orales.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:heading --><\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Handicap auditif<\/h2>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Il est recommand\u00e9 de pr\u00e9voir :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>des supports \u00e9crits ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>des transcriptions des contenus audio ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>des sous-titres.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:heading --><\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Handicap moteur<\/h2>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Les adaptations peuvent inclure :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>des salles accessibles aux fauteuils roulants ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>des outils num\u00e9riques adapt\u00e9s ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>la reconnaissance vocale ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>des claviers sp\u00e9cifiques.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Il est \u00e9galement important d\u2019adapter les modalit\u00e9s d\u2019examen et les temps de r\u00e9alisation.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:heading --><\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Handicap cognitif et neurodiversit\u00e9<\/h2>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Les bonnes pratiques consistent \u00e0 :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>simplifier les consignes ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>clarifier les objectifs ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>d\u00e9couper les t\u00e2ches en \u00e9tapes simples ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>utiliser des supports visuels et m\u00e9moriels ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>encourager les pauses r\u00e9guli\u00e8res ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>utiliser des cartes mentales ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>privil\u00e9gier une p\u00e9dagogie concr\u00e8te.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Il est \u00e9galement essentiel de proposer un cadre structur\u00e9 et pr\u00e9visible avec des rituels rassurants.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Comment surmonter les obstacles au d\u00e9ploiement d\u2019une p\u00e9dagogie inclusive en formation ?<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>La mise en place d\u2019une p\u00e9dagogie inclusive peut repr\u00e9senter un v\u00e9ritable changement culturel et organisationnel.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Plusieurs leviers permettent toutefois de faciliter cette transition.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Accompagner les formateurs au changement<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>L\u2019un des principaux freins est la r\u00e9sistance au changement.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Certains formateurs peuvent avoir le sentiment que l\u2019\u00e9volution des pratiques remet en question leurs comp\u00e9tences.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Pour accompagner cette transition, il est possible de :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>proposer du mentorat ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>faire intervenir des experts en p\u00e9dagogie inclusive ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>cr\u00e9er des espaces d\u2019\u00e9change entre formateurs ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>partager les bonnes pratiques et les retours d\u2019exp\u00e9rience.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Mobiliser des ressources mat\u00e9rielles et financi\u00e8res pour une p\u00e9dagogie plus inclusive<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>La p\u00e9dagogie inclusive n\u00e9cessite parfois :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>des logiciels sp\u00e9cifiques ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>du mat\u00e9riel adapt\u00e9 ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>des supports p\u00e9dagogiques sp\u00e9cialis\u00e9s.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Des aides financi\u00e8res et des subventions existent, notamment via l\u2019Agefiph, pour soutenir les organismes de formation dans cette d\u00e9marche.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Identifier et mobiliser ces financements est essentiel pour r\u00e9ussir la transition vers une formation plus inclusive.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">\u00c9tablir une culture de l\u2019inclusion<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>La r\u00e9ussite d\u2019une p\u00e9dagogie inclusive repose \u00e9galement sur la cr\u00e9ation d\u2019un environnement bienveillant et soutenant.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Cela implique :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>de valoriser les r\u00e9ussites ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>de partager les exp\u00e9riences positives ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>de sensibiliser les \u00e9quipes p\u00e9dagogiques ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>d\u2019encourager l\u2019engagement collectif autour du handicap et de l\u2019inclusion.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Cr\u00e9er une p\u00e9dagogie inclusive, c\u2019est construire un espace o\u00f9 chaque apprenant peut \u00e9voluer, progresser et apprendre, quelles que soient ses diff\u00e9rences.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Cela demande :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>des ajustements pratiques ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>un engagement p\u00e9dagogique fort ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>une volont\u00e9 collective d\u2019aller au-del\u00e0 des obstacles.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>En rendant les formations plus accessibles, nous contribuons non seulement \u00e0 davantage d\u2019\u00e9galit\u00e9, mais aussi \u00e0 une soci\u00e9t\u00e9 plus juste, plus solidaire et plus inclusive.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><strong>Alors, \u00eates-vous pr\u00eats \u00e0 faire \u00e9voluer vos pratiques pour inclure tous les apprenants ?<\/strong><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La p\u00e9dagogie inclusive va bien au-del\u00e0 d\u2019une obligation l\u00e9gale : c\u2019est une question d\u2019\u00e9thique et un moyen de faire avancer la soci\u00e9t\u00e9. Il ne s\u2019agit pas seulement de rendre les locaux accessibles, mais aussi d\u2019adapter les contenus, les m\u00e9thodes et les \u00e9valuations afin de permettre \u00e0 chaque apprenant, avec ou sans handicap, d\u2019acc\u00e9der aux m\u00eames opportunit\u00e9s d\u2019apprentissage.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":225127,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-225046","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-veille-pedagogique"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/225046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=225046"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/225046\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":225075,"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/225046\/revisions\/225075"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/225127"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=225046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=225046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=225046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}