{"id":225056,"date":"2026-05-13T13:46:46","date_gmt":"2026-05-13T13:46:46","guid":{"rendered":"https:\/\/dev.isonia-conseil.fr\/?p=225056"},"modified":"2026-05-28T14:04:41","modified_gmt":"2026-05-28T14:04:41","slug":"innover-en-formation-est-il-vraiment-possible","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/2026\/05\/13\/innover-en-formation-est-il-vraiment-possible\/","title":{"rendered":"Innover en formation est-il vraiment possible ?"},"content":{"rendered":"<div class=\"et_pb_section_0 et_pb_section et_section_regular et_flex_section\"><div class=\"et_pb_row_0 et_pb_row et_flex_row\"><div class=\"et_pb_column_0 et_pb_column et-last-child et_flex_column et_pb_css_mix_blend_mode_passthrough et_flex_column_24_24 et_flex_column_24_24_tablet et_flex_column_24_24_phone\"><div class=\"et_pb_text_0 et_pb_text et_pb_bg_layout_light et_pb_module et_flex_module\"><div class=\"et_pb_text_inner\"><p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><strong>Johann Vidalenc \u2014 06\/01\/2025 \u00e0 8h00<\/strong><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Sommaire<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:list {\"ordered\":true} --><\/p>\n<ol class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Chroniques d\u2019un Directeur P\u00e9dagogique \u2013 \u00c9pisode 3<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>L\u2019illusion de l\u2019innovation p\u00e9dagogique<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Rien de nouveau depuis des si\u00e8cles<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Des \u00e9volutions avant tout technologiques<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>L\u2019innovation, un certain \u00e9tat d\u2019esprit<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ol>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Chroniques d\u2019un Directeur P\u00e9dagogique \u2013 \u00c9pisode 3<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Cet article s\u2019inscrit dans le cadre des <em>Chroniques d\u2019un Directeur p\u00e9dagogique<\/em>. Il s\u2019agit ici d\u2019un point de vue personnel concernant l\u2019innovation p\u00e9dagogique de mani\u00e8re g\u00e9n\u00e9rale, et non d\u2019une liste exhaustive de toutes les nouveaut\u00e9s dans le champ p\u00e9dagogico-technologique.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><strong>Subjectivit\u00e9 assum\u00e9e.<\/strong><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Introduction<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Innover : voil\u00e0 l\u2019injonction du moment pour les entreprises.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Il ne suffit plus simplement :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>d\u2019\u00eatre performant ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>de d\u00e9livrer un service efficace ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>ou de r\u00e9pondre correctement aux besoins.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Il faut d\u00e9sormais :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>se diff\u00e9rencier ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>se distinguer ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>\u00eatre \u00ab disruptif \u00bb.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Et bien entendu, le secteur de la formation n\u2019\u00e9chappe pas \u00e0 cette logique.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>L\u2019id\u00e9e m\u00eame d\u2019innovation p\u00e9dagogique suscite \u00e0 la fois :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>enthousiasme ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>fascination ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>promesses de rupture.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Les avanc\u00e9es technologiques r\u00e9centes ont aliment\u00e9 de nombreux discours annon\u00e7ant une transformation profonde des fa\u00e7ons d\u2019apprendre. Pourtant, lorsqu\u2019on prend du recul, on constate que la plupart des pratiques qualifi\u00e9es aujourd\u2019hui \u00ab d\u2019innovantes \u00bb reposent en r\u00e9alit\u00e9 sur des principes p\u00e9dagogiques tr\u00e8s anciens.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">L\u2019illusion de l\u2019innovation p\u00e9dagogique<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>De nombreuses approches pr\u00e9sent\u00e9es comme r\u00e9volutionnaires se sont largement d\u00e9mocratis\u00e9es ces derni\u00e8res ann\u00e9es :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>classes invers\u00e9es ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>apprentissage adaptatif ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>intelligence artificielle appliqu\u00e9e \u00e0 la formation ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>r\u00e9alit\u00e9 virtuelle ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>p\u00e9dagogies immersives.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Sur le papier, ces m\u00e9thodes apparaissent modernes. Pourtant, leurs fondements p\u00e9dagogiques existent depuis longtemps.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:heading --><\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\">L\u2019exemple de la classe invers\u00e9e<\/h2>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>La classe invers\u00e9e consiste \u00e0 :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>d\u00e9placer l\u2019acquisition des connaissances hors du temps de classe ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>consacrer le temps pr\u00e9sentiel aux activit\u00e9s interactives.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Mais cette logique n\u2019est pas nouvelle.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>D\u00e8s le XVIIIe si\u00e8cle, Johann Heinrich Pestalozzi insistait d\u00e9j\u00e0 sur :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>l\u2019importance de l\u2019activit\u00e9 pratique ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>la responsabilisation des apprenants ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>l\u2019apprentissage actif.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading --><\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Les p\u00e9dagogies individualis\u00e9es<\/h2>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Les outils num\u00e9riques promettent aujourd\u2019hui :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>une personnalisation des parcours ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>un apprentissage adaptatif ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>un suivi individualis\u00e9.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Pourtant, ces principes prolongent directement les travaux de :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>Maria Montessori ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>C\u00e9lestin Freinet.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Tous deux d\u00e9fendaient d\u00e9j\u00e0 :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>une p\u00e9dagogie active ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>des rythmes d\u2019apprentissage individualis\u00e9s ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>l\u2019autonomie de l\u2019apprenant.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>La v\u00e9ritable nouveaut\u00e9 r\u00e9side surtout dans la capacit\u00e9 des technologies actuelles \u00e0 :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>changer d\u2019\u00e9chelle ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>automatiser certaines adaptations ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>transformer notre rapport au temps et \u00e0 l\u2019acc\u00e8s au savoir.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Rien de nouveau depuis des si\u00e8cles<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Les grands principes p\u00e9dagogiques traversent les \u00e9poques :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>interaction ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>apprentissage par l\u2019erreur ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>r\u00e9p\u00e9tition ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>exp\u00e9rimentation ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>mise en pratique.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:heading --><\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Socrate et la ma\u00efeutique<\/h2>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>D\u00e9j\u00e0 dans l\u2019Antiquit\u00e9, Socrate utilisait la ma\u00efeutique pour :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>stimuler la r\u00e9flexion critique ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>accompagner le raisonnement ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>faire \u00e9merger les connaissances par le dialogue.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading --><\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Comenius et l\u2019attractivit\u00e9 p\u00e9dagogique<\/h2>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Au XVIIe si\u00e8cle, Comenius soulignait d\u00e9j\u00e0 :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>l\u2019importance de rendre l\u2019enseignement attractif ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>l\u2019adaptation aux capacit\u00e9s et \u00e0 l\u2019\u00e2ge des apprenants.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading --><\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Des supports qui \u00e9voluent<\/h2>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Les supports ont chang\u00e9 :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>du livre imprim\u00e9 ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>\u00e0 la tablette tactile ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>jusqu\u2019aux environnements num\u00e9riques immersifs.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Mais les fondamentaux p\u00e9dagogiques demeurent globalement les m\u00eames.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Ce qui \u00e9volue principalement, ce sont :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>les moyens techniques ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>les contextes sociaux ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>les modalit\u00e9s d\u2019acc\u00e8s au savoir.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Par exemple, l\u2019enseignement est pass\u00e9 :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>d\u2019un mod\u00e8le \u00e9litiste et individualis\u00e9 ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>\u00e0 une massification scolaire au XIXe si\u00e8cle.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Cette transformation a profond\u00e9ment modifi\u00e9 les pratiques p\u00e9dagogiques.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Des \u00e9volutions avant tout technologiques<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Ces derni\u00e8res ann\u00e9es, l\u2019innovation en formation s\u2019est largement construite autour de nouvelles technologies arrivant progressivement \u00e0 maturit\u00e9 :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>outils de visioconf\u00e9rence augment\u00e9s ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>blockchain ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>r\u00e9alit\u00e9 virtuelle ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>r\u00e9alit\u00e9 augment\u00e9e ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>intelligence artificielle.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Certaines applications produisent des effets particuli\u00e8rement impressionnants.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:heading --><\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Quelques exemples concrets<\/h2>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":3} --><\/p>\n<h3 class=\"wp-block-heading\">R\u00e9alit\u00e9 virtuelle<\/h3>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Un futur chirurgien peut d\u00e9sormais :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>s\u2019entra\u00eener \u00e0 op\u00e9rer ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>manipuler un environnement simul\u00e9 ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>r\u00e9p\u00e9ter des gestes techniques sans risque.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":3} --><\/p>\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Classes virtuelles collaboratives<\/h3>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Un formateur peut :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>animer une classe \u00e0 distance ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>cr\u00e9er des sous-groupes ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>utiliser des outils collaboratifs ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>capitaliser les productions des apprenants.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":3} --><\/p>\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Adaptive learning et IA<\/h3>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>L\u2019intelligence artificielle permet progressivement :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>d\u2019adapter les parcours en temps r\u00e9el ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>de personnaliser les contenus ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>de d\u00e9tecter certaines difficult\u00e9s.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>M\u00eame si ces usages restent encore \u00e9mergents.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Une innovation technologique au service de la p\u00e9dagogie<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>L\u2019auteur d\u00e9fend ici une id\u00e9e centrale :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:quote --><\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Il n\u2019existe pas r\u00e9ellement de r\u00e9volution p\u00e9dagogique, mais surtout une innovation technologique au service de principes p\u00e9dagogiques anciens.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p><\/blockquote>\n<p><!-- \/wp:quote --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Autrement dit :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>les fondements p\u00e9dagogiques restent relativement stables ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>les technologies permettent surtout de mieux les appliquer.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">L\u2019innovation : un \u00e9tat d\u2019esprit<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>\u00c0 l\u2019\u00e9chelle d\u2019une organisation, l\u2019innovation reste une notion relative.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Ce qui constitue une innovation pour un organisme de formation peut d\u00e9j\u00e0 sembler d\u00e9pass\u00e9 \u00e0 l\u2019\u00e9chelle du march\u00e9.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:heading --><\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Une innovation d\u00e9pendante du contexte<\/h2>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>L\u2019innovation peut varier selon :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>le secteur ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>le public ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>les contraintes ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>la maturit\u00e9 num\u00e9rique de l\u2019organisation.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Par exemple :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>digitaliser une offre de formation ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>cr\u00e9er un parcours hybride ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>adapter les modalit\u00e9s \u00e0 des publics en situation de handicap ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>peut d\u00e9j\u00e0 repr\u00e9senter une transformation majeure.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">L\u2019innovation frugale<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>L\u2019auteur \u00e9voque \u00e9galement la notion d\u2019<strong>innovation frugale<\/strong> :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:quote --><\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>R\u00e9pondre \u00e0 un besoin de la mani\u00e8re la plus efficace possible avec un minimum de moyens.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p><\/blockquote>\n<p><!-- \/wp:quote --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Exemple :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Au lieu de proposer un parcours monolithique de chef de projet, un organisme peut :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>concevoir des modules ind\u00e9pendants ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>assembler des parcours sur mesure ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>adapter les contenus au niveau r\u00e9el des collaborateurs.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Conclusion<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>L\u2019innovation en formation appara\u00eet finalement comme un concept :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>relatif ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>contextuel ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>\u00e9volutif.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Plus qu\u2019une rupture totale avec les p\u00e9dagogies pass\u00e9es, elle correspond souvent \u00e0 :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>une am\u00e9lioration des modalit\u00e9s ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>une adaptation aux nouveaux usages ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>une exploitation plus efficace des technologies.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>L\u2019essentiel reste selon l\u2019auteur :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>\u00e9couter son public ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>remettre en question ses pratiques ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>exp\u00e9rimenter ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>passer \u00e0 l\u2019action.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Car sans exp\u00e9rimentation, il n\u2019y a pas d\u2019innovation.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:separator --><\/p>\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<!-- \/wp:separator --><\/p>\n<p><!-- wp:heading {\"level\":1} --><\/p>\n<h1 class=\"wp-block-heading\">\u00c0 propos de l\u2019auteur<\/h1>\n<p><!-- \/wp:heading --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p><strong>Johann Vidalenc<\/strong><\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Johann Vidalenc accompagne depuis plusieurs ann\u00e9es les acteurs de la formation professionnelle dans leurs d\u00e9marches de :<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<p><!-- wp:list --><\/p>\n<ul class=\"wp-block-list\"><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>veille r\u00e9glementaire ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>qualit\u00e9 ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>certification professionnelle ;<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/p>\n<p><!-- wp:list-item --><\/p>\n<li>financement de la formation.<\/li>\n<p><!-- \/wp:list-item --><\/ul>\n<p><!-- \/wp:list --><\/p>\n<p><!-- wp:paragraph --><\/p>\n<p>Apr\u00e8s des exp\u00e9riences dans les RH puis au sein de deux OPCO, il accompagne d\u00e9sormais les organismes de formation sur leurs enjeux strat\u00e9giques et r\u00e9glementaires.<\/p>\n<p><!-- \/wp:paragraph --><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Derri\u00e8re de nombreuses pratiques qualifi\u00e9es d\u2019innovantes se cachent en r\u00e9alit\u00e9 des principes p\u00e9dagogiques anciens : apprentissage actif, personnalisation, exp\u00e9rimentation ou encore interaction. La v\u00e9ritable innovation ne r\u00e9side pas tant dans la p\u00e9dagogie elle-m\u00eame que dans les technologies qui permettent aujourd\u2019hui de d\u00e9ployer ces approches \u00e0 grande \u00e9chelle et dans de nouveaux contextes d\u2019apprentissage.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":225126,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-225056","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-veille-pedagogique"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/225056","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=225056"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/225056\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":225080,"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/225056\/revisions\/225080"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/225126"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=225056"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=225056"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/isonia-conseil.fr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=225056"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}